ABD'li güneş enerjisi ve batarya şirketi Sunrun, Porto Riko'da kurduğu sanal enerji santrali (VPP) ile Ekim ayında 18 gün boyunca kesintisiz şekilde şebekeye güç sağladı. Şirketin yayımladığı verilere göre, bu VPP'ye katılan müşteri sayısı 60.000'in üzerine çıkarak iki katından fazla arttı. Sunrun'un Porto Riko'daki VPP ağında yaklaşık 70.000 ev tipi batarya bulunuyor ve bu sistem dört saatlik süreler boyunca 45 MW güç sağlayabiliyor.
VPP nasıl çalışıyor?
Sanal enerji santralleri, binlerce evdeki bataryaları birbirine bağlayarak koordineli şekilde elektrik üretimi yapıyor. Şebeke işletmecisi, arz daraldığında bu bataryalarda depolanan enerjiyi kullanmak için Sunrun'a ödeme yapıyor. Ev sahipleri ise enerji paylaşımı karşılığında gelir elde ediyor ve yedek olarak ne kadar enerji tutacaklarını kendileri belirliyor. Sunrun, ağı işleterek yinelenen bir gelir modeli oluşturuyor.
Porto Riko'da enerji krizi derinleşiyor
Porto Riko, ABD'ye bağlı bir ada bölgesi olarak yüksek elektrik fiyatları ve sık sık yaşanan kesintilerle mücadele ediyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, Ağustos ayında Porto Riko'da konut elektriğinin ortalama fiyatı 26,36 cent/kWh olarak kaydedilirken, ABD genelinde bu rakam 18,16 cent/kWh seviyesindeydi. Ayrıca, 2025 yılında Porto Riko'da büyük olaylar (kasırga gibi) hariç müşteriler ortalama 36 saat elektriksiz kaldı. Bu süre 2024'e göre yüzde 19 artış gösterdi. Büyük olaylar ise adaya ek olarak 23 saat kesinti ekledi. Karşılaştırma yapmak gerekirse, ABD anakarasında müşteriler yılda yalnızca yaklaşık 2 saat elektriksiz kalıyor.
CBES programı daha büyük arz açıklarını hedefliyor
Sunrun, Porto Riko'nun Müşteri Batarya Enerji Paylaşımı (CBES) programındaki en büyük toplayıcı konumunda. Temmuz 2026 itibarıyla CBES programına katılan 90.000'den fazla müşteri, üretim açıkları sırasında ortalama 75 MW güç sağladı. Ancak katılımcı toplayıcılar, Nisan ayında yaptıkları bir düzenleyici başvuruda, programın 2025'teki bazı yük atmalarını önleyemediğini kabul etti. Bunun nedeni, bazı arz açıklarının yaklaşık 50 MW'lık dört saatlik kapasiteyi aşmasıydı. Sunrun, Nisan ayından bu yana VPP'yi 60'tan fazla kez devreye soktu ve günlük devreye almalar 13 Ekim'de başladı. Daha fazla bataryanın sisteme eklenmesiyle programın daha büyük arz açıklarını karşılaması hedefleniyor.
Neden önemli?
Sunrun'un Porto Riko'daki başarısı, ev tipi bataryaların şebeke ölçeğinde bir kaynak olarak ne kadar değerli olabileceğini gösteriyor. Elektrikli araç kullanıcıları için de benzer bir potansiyel söz konusu: Araç bataryaları VPP'lere entegre edilerek hem kullanıcılara gelir sağlayabilir hem de şebeke istikrarına katkıda bulunabilir. Türkiye'de de şebeke yükünün arttığı dönemlerde benzer modellerin uygulanması, enerji güvenliğini artırabilir ve tüketicilere ek kazanç fırsatı sunabilir. Her ne kadar Türkiye'de henüz bu ölçekte bir VPP bulunmasa da, gelişen batarya teknolojisi ve artan yenilenebilir enerji üretimiyle birlikte bu tür uygulamaların önümüzdeki yıllarda daha sık gündeme gelmesi bekleniyor.
Yorumlar (0)