ABD Temsilciler Meclisi üyesi Greg Landsman, elektrikli otomobil alımlarını canlandırmak amacıyla 22 Ekim 2026'da 21. Yüzyıl Araç Seçimi Yasası'nı (H.R. 10881) sundu. Tasarı, yeni elektrikli otomobiller için 15.000 dolara, kullanılmış EV'ler için ise 8.000 dolara kadar federal vergi kredisi öngörüyor. Ancak uzmanlara göre bu girişimin yasalaşma şansı bulunmuyor.
Landsman'ın önerisi, Enflasyon Azaltma Yasası kapsamında daha önce uygulanan 7.500 dolarlık yeni EV kredisini ikiye katlıyor. Kullanılmış EV kredisi de mevcut 4.000 dolar veya satış fiyatının yüzde 30'undan (hangisi düşükse) 8.000 dolara veya yüzde 60'a yükseltiliyor. Ayrıca şarj ekipmanı kredisi yüzde 30'dan yüzde 50'ye çıkarılıyor. Tasarı, bu kredileri kalıcı hale getirerek sonlandırma tarihlerini kaldırıyor.
Yeni düzenleme, gelir sınırlarını da düşürüyor: Ortak başvuranlar için 225.000 dolar, hane reisi için 169.000 dolar ve bekar başvuranlar için 112.500 dolar. Kredi, vergi mükellefi başına yalnızca bir kez alınabilecek ve daha önce 30D kredisi alanlar bu haktan yararlanamayacak. Kuzey Amerika'da montaj şartı, 55.000 dolar (otomobil) ve 80.000 dolar (SUV/kamyonet) MSRP sınırı ile yabancı kuruluş kuralları ise değişmiyor.
Siyasi gerçekler ve pazar etkisi
Tasarının yasalaşma ihtimali oldukça düşük. Cumhuriyetçiler federal EV vergi kredisini Eylül 2025'te kaldırmış durumda ve Başkan Trump'ın veto yetkisi bulunuyor. Landsman aynı tasarıyı 2024'te de sunmuş ancak hiçbir ortak sponsor bulamamıştı. Electrek'in analizine göre, bu tür bir girişimin mevcut siyasi konjonktürde ilerlemesi neredeyse imkansız.
Kredinin kaldırılmasının ardından ABD'de EV satışları ciddi bir darbe aldı. Cox Automotive verilerine göre, 2026'nın üçüncü çeyreğinde toplam 262.649 adet elektrikli otomobil satıldı. Bu rakam bir önceki çeyreğe göre yüzde 6,1 artsa da yıllık bazda yüzde 39,5'lik bir düşüşü işaret ediyor. EV'lerin yeni araç satışlarındaki payı yüzde 6,4'e geriledi.
Hyundai Ioniq 5 örneği, kredi kaybının etkisini net biçimde ortaya koyuyor. Kredinin bitmesinin ardından geçen ayda modelin satışları yüzde 63 düştü. Otomobil üreticileri kaybı telafi etmek için fiyat indirimlerine yöneldi; Hyundai bazı Ioniq 5 donanımlarında 10.000 dolara varan indirim yaptı. Tesla, Toyota ve Rivian gibi diğer markalar da benzer stratejiler izliyor.
Tasarı ayrıca Enerji Bakanlığı'na 'benzin süper kullanıcıları' üzerine bir çalışma yapma yetkisi veriyor. Coltura'nın verilerine göre, en yüksek kilometre yapan sürücüler gelirlerinin yüzde 10'undan fazlasını yakıta harcıyor. Bu çalışmanın, elektrikli araçların düşük işletme maliyeti avantajını vurgulaması bekleniyor.
Neden önemli?
Bu tasarı yasalaşmasa bile, ABD'deki EV teşvik tartışmaları küresel elektrikli araç pazarının dinamiklerini etkiliyor. Türkiye'de elektrikli otomobil almayı düşünen kullanıcılar için bu gelişme, teşviklerin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. ABD'de kredinin kalkması satışları çökertirken, üreticilerin fiyat indirimlerine yönelmesi, teşviksiz bir pazarda bile rekabetin devam ettiğini gösteriyor. Ancak Landsman'ın girişimi, EV alıcılarında kredi beklentisi yaratarak mevcut satışları olumsuz etkileyebilir. Bu durum, Türkiye'deki potansiyel alıcılar için de bir ders niteliği taşıyor: Teşviklerin varlığı satışları doğrudan etkilerken, belirsizlik tüketici davranışlarını yavaşlatabiliyor.
Yorumlar (0)