İsviçre merkezli girişim Winduction, elektrikli otobüslerin durakta tekerlekleri üzerinden kablosuz olarak şarj edilmesini sağlayan yenilikçi bir sistem geliştirdi. ETH Zürih'in yan kuruluşu olan şirket, sistemin 2028 yılında gerçek koşullarda pilot işletmeye geçmesini planlıyor.
Sistem, yola gömülü bir şarj plakası ve özel olarak geliştirilen otobüs lastiğine entegre edilen ikinci bir bobinden oluşuyor. Enerji, manyetik alan aracılığıyla yer plakasından tekerleğe ve oradan bataryaya aktarılıyor. Winduction, yer plakası ile araç arasında yüzde 90'ın üzerinde bir verimlilik elde ettiğini belirtiyor. Konvansiyonel endüktif sistemlerde enerji aktarımı, yol ile araç altı arasındaki mesafeden yapılırken, Winduction bu mesafeyi tekerleğe entegre coil ile azaltarak boşluk sorununu minimize ediyor.
Konvansiyonel otobüs lastiklerinde bulunan çelik kuşaklar, manyetik alanla reaksiyona girerek enerjiyi ısıya dönüştürüyor. Bu nedenle Winduction, çelik içermeyen bir lastik geliştirmek için ortaklarıyla çalışıyor. Şirket, yüksek lastik maliyetinin otobüsün toplam yaşam döngüsü maliyetinde küçük bir rol oynayacağını öngörüyor.
Winduction'ın sisteminin en dikkat çekici yönlerinden biri, altyapı gereksinimini önemli ölçüde azaltması. Örneğin Zürih Havalimanı – Zürih Oerlikon hattında 24 duraktan sadece 2'sine şarj plakası konulması yeterli olacak. 16 saatlik işletme günü boyunca otobüsler toplamda yaklaşık 3 saat şarj olacak. Aynı hattaki mevcut elektrikli otobüsler ise gece depoda yaklaşık 5 saat eşzamanlı şarj gerektiriyor. Gündüz şarjı, daha küçük batarya kullanımına olanak tanıyarak pik yüklerin azaltılmasını ve düşük maliyetli güneş enerjisinden daha fazla yararlanılmasını sağlayabilir.
Benzer bir teknoloji üzerinde Honda da çalışıyor. Honda, Taisei ve Taisei Rotec ile birlikte hareket halindeyken şarj eden Dinamik Kablosuz Güç Aktarım Sistemi geliştiriyor. İlk gösterimler 2027 Japon mali yılında planlanmış olup, sistem ağır ticari araçlar için 150 kW'a kadar şarj gücü hedefliyor. Winduction'ın sistemi ise otobüsleri duraklarda dururken şarj ediyor.
Proje, İsviçre Federal Ulaştırma Ofisi ve İsviçre İklim Vakfı tarafından destekleniyor. Winterthur'da bir test laboratuvarı ve test durağı içeren test altyapısı inşa ediliyor. Bir sonraki adım, tüm bileşenleri endüstriye yakın formda entegre etmek ve tamamen dönüştürülmüş bir elektrikli otobüs inşa etmek. İlk gerçek koşullar altında pilot işletme 2028'de planlanıyor. Birkaç İsviçreli ulaşım işletmecisiyle görüşmeler sürüyor; Zürih Havalimanı bölgesinde olası bir kullanım da dahil. Zürih'teki toplu taşıma işletmecisi VBZ, 2027 ortasından itibaren kullanılmak üzere Yutong ve Daimler Buses'ten 20 ek elektrikli otobüs tedarik etme kararı aldı.
Neden önemli?
Winduction'ın tekerlek üzerinden endüktif şarj teknolojisi, toplu taşıma elektrifikasyonunda önemli bir maliyet ve verimlilik avantajı sunabilir. Durakta kısa süreli şarj sayesinde otobüsler daha küçük bataryalarla çalışabilir, bu da araç maliyetini düşürür. Ayrıca gece depoda uzun süreli şarj ihtiyacını ortadan kaldırarak şarj altyapısı yatırımını azaltır. Gündüz şarjı, güneş enerjisi gibi yenilenebilir kaynakların daha verimli kullanılmasına da olanak tanır. Türkiye'de de büyük şehirlerde elektrikli otobüs filoları yaygınlaşırken, bu tür yenilikçi şarj çözümleri işletmeciler için operasyonel esneklik ve maliyet avantajı sağlayabilir.
Yorumlar (0)